✦ CẨM NANG SỨC KHỎE NAM GIỚI
Sưng bìu hoặc tinh hoàn cần được đánh giá theo thời điểm xuất hiện và mức đau. Nếu sưng cùng đau tinh hoàn đột ngột dữ dội, hãy đến cấp cứu ngay, không đợi xem thuốc chống viêm có làm giảm hay không. Không phải mọi sưng đều là viêm; dịch, tĩnh mạch, chấn thương, xoắn hoặc khối cũng có thể cần được phân biệt.
✦ Nội dung chính
Bìu chứa tinh hoàn và những cấu trúc xung quanh. Nhìn một bên to hơn không xác định phần tinh hoàn đã lớn lên hay có dịch, nang hoặc sưng mô bao quanh. Người bệnh nên nói sưng toàn túi bìu, một bên hay một khối khu trú thay vì cố tự chọn tên bệnh.
Sưng cũng có thể xuất hiện ở da, chẳng hạn vùng nổi nốt viêm, khác với khối bên trong. Khám trực tiếp giúp phân biệt các vị trí này. Một bức ảnh không cho biết đầy đủ độ cứng, đau hoặc nguồn khối, nên không nên dùng tư vấn ảnh để trì hoãn đánh giá khi có triệu chứng đáng chú ý.
Cần ưu tiên loại trừ nguyên nhân cấp như xoắn hoặc tổn thương sau chấn thương. Nhiễm trùng cũng có thể gây sưng đau, nhưng không thể tự phân biệt bằng tốc độ, màu da hay việc nâng bìu có giảm đau. Cơn đau mới dữ dội cần đến cấp cứu.
Tiểu buốt, chảy dịch, sốt hoặc rét run có thể khiến bác sĩ xem xét viêm mào tinh hay những nhiễm trùng liên quan. Tuổi không đủ tự xác định tác nhân. Cần cung cấp nguy cơ tình dục, bệnh nền và can thiệp đường tiểu để chọn xét nghiệm và điều trị.
Dịch quanh tinh hoàn, nang, giãn tĩnh mạch và những nguyên nhân khác có thể được cân nhắc. Không đau không chứng minh lành tính. Khối mới hoặc một bên tăng kích thước cần khám sớm để xác định, không chờ xem có ảnh hưởng quan hệ hay không.
Cấp cứu ngay khi đau tinh hoàn đột ngột dữ dội, đau kèm nôn, buồn nôn hoặc đau bụng; đau kéo dài hơn một giờ hoặc không hết khi nghỉ. Không đợi siêu âm ngoại trú và không tự xoay tinh hoàn.
Đau nghiêm trọng hoặc sưng tăng nhanh sau va đập cần được đánh giá trực tiếp khẩn. Nếu sưng cùng sốt nhiều, mệt rõ, vùng da nóng đỏ lan hoặc đổi màu nhanh, cũng không nên chỉ bôi thuốc ở nhà. Nhân viên tiếp nhận cần biết bạn có đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch không.
Không tiểu được là một tình huống cấp cứu riêng. Nếu có tiểu ra máu, đau hông lưng hoặc biểu hiện toàn thân, cần nêu ngay để được hướng dẫn. Sưng bìu không phải lý do mặc định làm một gói nam khoa thường quy trước khi phân loại khẩn.
Bác sĩ có thể hỏi sưng bắt đầu lúc nào, đau trước hay sưng trước, chấn thương, phẫu thuật và những đợt tương tự. Khám bìu, bẹn và bụng giúp xác định nguồn thay đổi. Siêu âm được chọn theo tình huống nhưng không được làm chậm xử trí khi nghi xoắn rõ.
Nếu nghi viêm mào tinh cấp, đánh giá nhiễm trùng thường bao gồm xét nghiệm phù hợp với tác nhân đường tiểu và tình dục. Không nên tự mua kháng sinh chỉ vì thấy sưng. Cũng không bỏ qua nguy cơ STI chỉ vì không chảy dịch; một số viêm niệu đạo đi kèm có thể ít triệu chứng.
Khi có khối tồn tại hoặc sưng không giảm sau điều trị, cần kiểm tra lại chẩn đoán. Việc từng được nói là viêm không loại trừ mọi nguyên nhân khác nếu diễn biến không như dự kiến. Hãy mang kết quả cũ để cuộc đánh giá không phải bắt đầu từ những thông tin rời rạc.
Nhiễm khuẩn cần thuốc phù hợp; xoắn cần xử trí ngoại khoa khẩn; dịch hoặc tĩnh mạch có thể có kế hoạch theo dõi hay can thiệp theo chỉ định. Mức “sưng nhiều” không tự quyết định phải dùng một thiết bị nhiệt. Không có tỷ lệ teo tinh hoàn chung áp dụng cho tất cả người bị sưng.
Với nhiễm trùng đã được đánh giá, người bệnh cần theo hướng dẫn và quay lại nếu nặng lên. Nếu không cải thiện trong khoảng ba ngày điều trị viêm mào tinh, cần liên hệ đánh giá lại. Khó chịu có thể giảm chậm hơn việc kiểm soát nhiễm trùng, nhưng không tự kéo dài thuốc mà chưa được xem xét.
Nghỉ và hỗ trợ bìu có thể được hướng dẫn sau chẩn đoán. Những biện pháp này không thay thế cấp cứu trong đau cấp. Một tinh hoàn bị ảnh hưởng cũng không tự có nghĩa mất toàn bộ hormone và sinh sản; mức ảnh hưởng cần được đánh giá theo bệnh thực sự và bên còn lại.
Nếu nguyên nhân liên quan nhiễm trùng lây truyền, bạn tình cần được quản lý theo hướng dẫn và quan hệ chỉ trở lại khi đáp ứng điều kiện điều trị. Không tự chia sẻ đơn thuốc. Nếu nguyên nhân không lây, cũng không có lý do mặc định điều trị bạn tình chỉ vì bạn bị sưng.
Hãy xác nhận nơi khám có thể đánh giá bìu và chuyển chuyên khoa khi cần. Với cơn đau cấp, ưu tiên nơi tiếp nhận cấp cứu ngay. Đừng để lời giới thiệu dịch vụ hoặc việc chờ một người quen tư vấn làm chậm chăm sóc.
Không. Cần đánh giá cả nguyên nhân khác, đặc biệt khi đau đột ngột. Tự dùng kháng sinh có thể không xử lý vấn đề và làm chậm chẩn đoán cần thiết.
Không nên bỏ qua một thay đổi mới hoặc khối. Nhiều trường hợp lành tính nhưng vẫn cần kiểm tra, vì mức đau không xác định được nguyên nhân.
Không thể đánh giá chỉ từ hình thức. Nếu bệnh sử hoặc kế hoạch mong con cần kiểm tra thêm, bác sĩ sẽ hướng dẫn. Cũng không mặc định mọi sưng đều gây vô sinh.
Hãy liên hệ để hỏi thông tin tiếp nhận, xác nhận hạng mục đang hỗ trợ và đăng ký lịch hẹn phù hợp. Bạn có thể mô tả ngắn gọn triệu chứng, thời gian xuất hiện và những điều muốn được giải đáp trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế đánh giá trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
