Mào tinh là ống nhỏ nằm phía sau tinh hoàn, tham gia quá trình trưởng thành và vận chuyển tinh trùng. Khi bộ phận này bị viêm, người bệnh có thể thấy đau, nóng và sưng một bên bìu. Tuy nhiên, cảm giác đau ở vùng đó chưa đủ để kết luận viêm mào tinh hoàn. Bước quan trọng đầu tiên là phân biệt với xoắn tinh hoàn và những nguyên nhân cần xử trí ngay.
Triệu chứng thường gặp là vùng phía sau tinh hoàn trở nên đau và nhạy cảm, kèm bìu sưng. Một số người tiểu buốt, tiết dịch niệu đạo hoặc sốt; người khác chỉ đau mà không nhận thấy bất thường khi đi tiểu. Nếu tình trạng viêm lan sang tinh hoàn, bác sĩ có thể gọi là viêm mào tinh và tinh hoàn. Các tên gọi mô tả vị trí tổn thương, không tự cho biết tác nhân gây bệnh.
Đau có thể tăng dần, nhưng diễn biến này không phải tiêu chí để tự loại trừ xoắn. Nếu đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, kèm buồn nôn hoặc đau bụng, hãy đến cấp cứu ngay. Không chờ xem thuốc giảm đau có hiệu quả hay chờ một lịch siêu âm tại phòng khám.
Chlamydia và lậu là những tác nhân có thể gây viêm mào tinh, đôi khi đi kèm viêm niệu đạo không có triệu chứng rõ. Việc không thấy mủ hoặc không tiểu rát không bảo đảm đã loại trừ nhóm này. Bác sĩ cần hỏi về lần tiếp xúc, vị trí quan hệ và biện pháp bảo vệ để chọn xét nghiệm, chứ không chẩn đoán dựa vào hình thức của bạn tình.
Vi khuẩn đường ruột cũng có thể liên quan, đặc biệt khi có vấn đề cản trở dòng tiểu hoặc can thiệp đường tiết niệu. Tiền sử đặt ống thông, thủ thuật gần đây, bệnh tuyến tiền liệt và kết quả cấy nước tiểu cần được trao đổi. Chỉ dựa vào tuổi để quyết định loại vi khuẩn hoặc kháng sinh là chưa đủ.
Triệu chứng tồn tại lâu, tái phát hoặc không đáp ứng điều trị đòi hỏi xem lại chẩn đoán. Có thể cần đánh giá nguyên nhân không nhiễm trùng và những bệnh ít gặp tùy bệnh sử. Không nên tự nối nhiều đợt kháng sinh rồi coi mọi đau bìu kéo dài là cùng một bệnh.
Buổi khám cần xác định thời điểm khởi phát, mức độ đau, sốt, triệu chứng tiểu và nguy cơ lây nhiễm. Bác sĩ kiểm tra bìu, tinh hoàn và những vùng liên quan, đồng thời đánh giá khả năng xoắn. Siêu âm có thể hữu ích khi cần làm rõ chẩn đoán, nhưng không được làm trì hoãn xử trí nếu nghi ngờ xoắn cao.
Khi nghi viêm mào tinh cấp, xét nghiệm nước tiểu và xét nghiệm tìm lậu, chlamydia có vai trò khác nhau. Cấy nước tiểu giúp nhận diện vi khuẩn tiết niệu và độ nhạy kháng sinh; xét nghiệm phân tử tìm tác nhân lây truyền qua tình dục được lựa chọn theo chỉ định. Người bệnh cũng có thể được tư vấn xét nghiệm HIV, giang mai phù hợp. Không phải mọi xét nghiệm đều thay thế được cho nhau.
Bác sĩ có thể bắt đầu điều trị trước khi có đủ kết quả khi bệnh cảnh và nguy cơ cho thấy cần thiết. Sau đó, lựa chọn được điều chỉnh theo tác nhân, tiền sử dị ứng, bệnh kèm và đáp ứng. Người bệnh nên dùng thuốc đúng đơn, không chia đơn cho người khác và không tự ngừng vì đỡ đau sau vài lần dùng.
Nghỉ ngơi, nâng đỡ bìu và thuốc giảm đau phù hợp có thể hỗ trợ trong giai đoạn cấp. Những biện pháp này không thay thế xử lý nhiễm trùng hoặc cấp cứu ngoại khoa. Không có một máy chiếu, thiết bị làm nóng hay thủ thuật chung nào bảo đảm chữa mọi trường hợp viêm mào tinh. Can thiệp chỉ đặt ra khi có lý do cụ thể, chẳng hạn biến chứng cần xử trí.
Nếu sau khoảng ba ngày điều trị triệu chứng không cải thiện, cần liên hệ để được đánh giá lại sớm. Đau hoặc sưng còn tồn tại sau khi hoàn thành liệu trình cũng phải được kiểm tra, thay vì mặc định cần thêm thuốc cùng loại. Bác sĩ sẽ cân nhắc tác nhân chưa phù hợp, biến chứng hoặc một nguyên nhân khác như khối tổn thương.
Khó chịu có thể giảm chậm hơn thời gian dùng thuốc, nên chưa hết hoàn toàn ngay không đồng nghĩa thất bại. Tuy nhiên, sốt tăng, đau nặng hơn hoặc toàn trạng xấu cần khám ngay. Khi liên quan lậu hoặc chlamydia, bạn tình gần đây cần được hướng dẫn đánh giá và điều trị; tránh quan hệ đến khi cả hai hoàn tất xử trí và triệu chứng đã hết theo hướng dẫn.
Vẫn có thể cần. Viêm niệu đạo đi kèm đôi khi không biểu hiện rõ, vì vậy triệu chứng bên ngoài không đủ để loại trừ chlamydia hay lậu. Chỉ định được quyết định từ bệnh cảnh và nguy cơ, không phải từ việc có nhìn thấy mủ hay không.
Không. Nguy cơ biến chứng tồn tại nhưng không thể suy ra khả năng sinh sản của từng người chỉ từ tên bệnh. Khi có lo ngại sau điều trị hoặc khó có thai, bác sĩ có thể đánh giá thêm chức năng sinh sản theo tình huống.
Không nên chỉ lấy mức đau làm tiêu chí. Nếu có tác nhân lây truyền, cần tuân thủ thời gian kiêng và việc xử trí bạn tình. Hỏi bác sĩ về điều kiện trở lại quan hệ, nhất là khi kết quả xét nghiệm hoặc liệu trình của bạn tình chưa hoàn tất.
Hãy liên hệ để hỏi thông tin tiếp nhận, xác nhận hạng mục đang hỗ trợ và đăng ký lịch hẹn phù hợp. Bạn có thể mô tả ngắn gọn triệu chứng, thời gian xuất hiện và những điều muốn được giải đáp trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế đánh giá trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
