✦ CẨM NANG SỨC KHỎE NAM GIỚI
Xoắn tinh hoàn là cấp cứu ngoại khoa. Nếu đau tinh hoàn đột ngột dữ dội, nhất là kèm buồn nôn, nôn hoặc đau bụng, hãy đến cấp cứu ngay. Không chờ lịch siêu âm thông thường, không tự xoay và không coi 24 giờ là khoảng thời gian an toàn để theo dõi. Việc khôi phục máu càng sớm càng quan trọng đối với khả năng giữ lại tinh hoàn.
✦ Nội dung chính
Thừng tinh chứa các cấu trúc đi đến và đi khỏi tinh hoàn, trong đó có mạch máu. Khi bị xoắn, máu nuôi tinh hoàn có thể bị gián đoạn và mô có thể tổn thương. Đây không phải một nhiễm trùng thông thường để thử kháng sinh trước khi quyết định xử trí.
Tình trạng thường được nhắc ở thiếu niên và nam trẻ, nhưng có thể xảy ra ở tuổi khác. Không cần có chấn thương hoặc hoạt động tình dục trước đó. Người bệnh không nên tự loại trừ chỉ vì đang ngủ, không chơi thể thao hoặc nghĩ tuổi của mình không nằm trong nhóm hay gặp.
Đau có thể ở một bên, sau đó xuất hiện sưng hoặc thay đổi vị trí tinh hoàn. Không chờ bìu đỏ, sưng lớn hay có đủ mọi biểu hiện mới đi cấp cứu. Một cơn đau mới dữ dội đã đủ để cần được đánh giá ngay.
Một số người chú ý đau bụng hơn đau bìu, đặc biệt trẻ hoặc thiếu niên ngại nói về cơ quan sinh dục. Khi đau bụng đi cùng đau tinh hoàn, cần báo rõ với nhân viên y tế. Không chỉ xử trí như rối loạn tiêu hóa rồi bỏ qua việc khám phù hợp.
Cơn đau tự giảm không đủ chứng minh an toàn, vì có thể có xoắn rồi tự tháo tạm thời. Cần được đánh giá khẩn theo bệnh sử. Đừng cố tái tạo cơn đau bằng vận động hay xoay tinh hoàn để chứng minh cho người khác thấy.
Đi đến cơ sở cấp cứu ngay và nói thời điểm bắt đầu đau, bên đau, có nôn hay chấn thương không. Nếu quá đau, choáng hoặc không thể di chuyển an toàn, nhờ người hỗ trợ hoặc gọi cấp cứu. Không tự lái khi tình trạng khiến bạn không thể tập trung.
Không xoa bóp, kéo hoặc xoay tinh hoàn theo video. Một thao tác làm dịu đau không bảo đảm đã hết xoắn và không thay phẫu thuật khi cần. Không thử quan hệ, vận động mạnh hoặc chờ một giấc ngủ xem triệu chứng tự hết.
Đau tinh hoàn kéo dài hơn một giờ hoặc vẫn đau khi nghỉ cũng cần cấp cứu, ngay cả khi bạn chưa mô tả là dữ dội nhất. Nếu đã đau lâu, vẫn đi ngay; không được kết luận “đã qua cơ hội” rồi bỏ chăm sóc. Người điều trị cần đánh giá tình trạng thực tế và những nguyên nhân liên quan.
Bác sĩ sẽ hỏi diễn biến và khám bìu, bẹn, bụng theo tình huống. Không có một dấu hiệu tự kiểm tra tại nhà đủ chắc chắn loại trừ xoắn. Sốt hoặc kết quả nước tiểu gợi nhiễm trùng cũng không nên được người bệnh dùng để tự loại trừ cơn đau cấp.
Siêu âm Doppler có thể được dùng trong một số hoàn cảnh do đội ngũ tiếp nhận quyết định. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ lâm sàng cao, hình ảnh không được làm chậm phẫu thuật. Một cuộc hẹn siêu âm ở nơi khác không phải bước bạn phải hoàn thành trước khi đến cấp cứu.
Đôi khi cần thám sát để xác định nguyên nhân và xử lý. Đây là quyết định cân nhắc nguy cơ mất tinh hoàn nếu bỏ sót. Người bệnh hoặc gia đình nên hỏi đội ngũ điều trị khi chưa rõ, nhưng không để việc tìm một bảo đảm chẩn đoán tuyệt đối làm kéo dài thời gian chờ không cần thiết.
Khi xác định hoặc không thể loại trừ xoắn cần xử trí, bác sĩ phẫu thuật đánh giá tinh hoàn, tháo xoắn và xem khả năng sống của mô. Nếu giữ được, tinh hoàn có thể được cố định để hạn chế xoắn lại; bên còn lại cũng thường được cố định theo chỉ định. Chi tiết được giải thích trong quá trình chăm sóc.
Nếu mô đã tổn thương không thể giữ, có thể cần cắt bỏ tinh hoàn bị ảnh hưởng. Không có bảo đảm giữ được chỉ vì đến trong một số giờ được nêu trên mạng. Mức xoắn, thời gian và tình trạng mô đều có ý nghĩa, nên ưu tiên là tiếp cận chăm sóc càng sớm càng tốt.
Mất một tinh hoàn không làm thay đổi giới tính. Một tinh hoàn còn lại khỏe có thể đảm nhiệm sản xuất hormone và tinh trùng, nhưng nhu cầu theo dõi tùy tình huống. Không nên hứa chắc chức năng sinh sản, cũng không kết luận mọi người bị xoắn một bên đều tuyệt đối vô sinh.
Không có thời gian nằm viện hoặc hồi phục giống nhau cho tất cả người bệnh. Kế hoạch phụ thuộc tuổi, diễn biến, can thiệp và đánh giá của đội ngũ điều trị. Đừng làm việc nặng hoặc quan hệ sớm chỉ vì một bài quảng cáo nói mọi người có thể về ngay và sinh hoạt bình thường.
Với gia đình có trẻ hoặc thiếu niên, cần khuyến khích nói ngay khi đau bìu mà không xấu hổ hoặc sợ bị trách. Phát hiện sớm bắt đầu từ việc người bệnh dám mô tả triệu chứng. Chờ đến khi sưng rõ mới cho phép đi khám có thể làm mất thời gian quan trọng.
Không nên chờ khi có đau tinh hoàn đột ngột hoặc dấu hiệu cấp cứu. Cần được đánh giá ngay bất kể giờ nào. Không lấy lịch làm việc của phòng khám làm giới hạn tiếp cận chăm sóc.
Chưa. Đáp ứng giảm đau không xác nhận dòng máu đã an toàn. Hãy tiếp tục đến cấp cứu và báo thuốc đã dùng, không tự ở nhà theo dõi chỉ vì cảm giác dịu hơn.
Không. Dù nguy cơ tái xoắn thường giảm, đau mới vẫn cần đánh giá theo mức độ. Đau đột ngột dữ dội hoặc kèm nôn vẫn là lý do cấp cứu, không tự loại trừ bằng tiền sử mổ.
Hãy liên hệ để hỏi thông tin tiếp nhận, xác nhận hạng mục đang hỗ trợ và đăng ký lịch hẹn phù hợp. Bạn có thể mô tả ngắn gọn triệu chứng, thời gian xuất hiện và những điều muốn được giải đáp trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế đánh giá trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
